Zakup nieruchomości rolnych

Wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 14 kwietnia 2016 roku o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw zmieniły się zasady nabywania nieruchomości rolnych.

Przepisów ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Skarbu Państwa oraz o zmianie innych ustaw nie stosuje się do nieruchomości rolnych wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, o którym mowa w ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami Rolnymi Skarbu Państwa, a także nie stosuje się ich do nieruchomości rolnych o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha (art. 1a u.k.u.r.).

Nabywcy nieruchomości rolnych

W myśl ustawy, nabywcą nieruchomości rolnej może być, co do zasady, rolnik indywidualny. Za rolnika takiego uważa się wyłącznie osobę fizyczną będącą właścicielem, użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300 ha. Osoba taka musi nadto posiadać kwalifikacje rolnicze oraz co najmniej od 5 lat zamieszkiwać w gminie, na obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, musi także przez ten okres osobiście prowadzić takie gospodarstwo.

Poza rolnikiem indywidualnym, nabywcą nieruchomości rolnej mogą być jedynie osoby bliskie zbywcy, jednostki samorządu terytorialnego, Skarb Państwa oraz kościoły i związki wyznaniowe. Inne podmioty mogą nabyć nieruchomość rolną wyłącznie za zgodą Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych (ANR) wydaną w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast w razie sprzedaży nieruchomości rolnej, prawo jej pierwokupu przysługuje dzierżawcy takiej nieruchomości, a w przypadku jego braku - Agencji Nieruchomości Rolnych. Jednocześnie, gdy nabycie nieruchomości rolnej następuje w innym trybie niż umowa sprzedaży, np. w razie zasiedzenia, jednostronnej czynności prawnej, czy wreszcie orzeczenia sądu lub organu egzekucyjnego, Agencja Nieruchomości Rolnych może złożyć oświadczenie o nabyciu takiej nieruchomości za zapłatą kwoty odpowiadającej jej wartości rynkowej.

Warto także wspomnieć, iż ustawa stanowi, że niebędąca zbywcą nieruchomości osoba fizyczna występująca do Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych o zgodę na nabycie nieruchomości rolnej musi wykazać, iż zamierza utworzyć gospodarstwo rodzinne, posiada kwalifikacje rolnicze wyszczególnione w przepisach, daje rękojmie należytego prowadzenia działalności rolniczej oraz zobowiązuje się do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia na terenie gminy, na obszarze, której położona jest jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład jego gospodarstwa rodzinnego.

Co więcej po otrzymaniu ewentualnej zgody nabywca nieruchomości rolnej zobowiązany jest do prowadzenia gospodarstwa rolnego, w skład którego weszła nabyta nieruchomość, przez okres co najmniej 10 lat od dnia nabycia przez niego tej nieruchomości, a w przypadku osoby fizycznej prowadzić to gospodarstwo osobiście. Ponadto, nabywca nieruchomości rolnej nie może jej zbyć ani oddać w posiadanie innym podmiotom przez okres 10 lat od daty nabycia nieruchomości rolnej.